Το αρχαίο μυστικό που γέννησε το Halloween

Το αρχαίο μυστικό που γέννησε το Halloween

Μεταμφιέσεις, πάρτι και γλυκά σηματοδοτούν κάθε χρόνο τη γιορτή του Halloween, αρχαία γιορτή που άπλωσε ρίζες μέσω της αμερικανικής βιομηχανίας του θεάματος. Μέσα από ταινίες τρόμου, εορταστικά επεισόδια τηλεοπτικών σειρών και παιδικά προγράμματα, εικόνες με παιδιά ντυμένα με στολές που κάνουν "Trick or Treat" έγιναν οικείες ακόμη και σε χώρες χωρίς καμία σχετική παράδοση.

Οι ρίζες του Halloween ανάγονται στην αρχαία κέλτικη γιορτή Samhain: οι Κέλτες γιόρταζαν το νέο έτος την 1η Νοεμβρίου. Η ημέρα σηματοδοτούσε το τέλος του καλοκαιριού και της συγκομιδής και την έναρξη του σκοτεινού, κρύου χειμώνα, μια εποχή που στις παραδόσεις τους συχνά συνδεόταν με τον θάνατο. Οι Κέλτες πίστευαν ότι τη νύχτα πριν από το νέο έτος, τα όρια ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και των νεκρών ήταν δυσδιάκριτα και ότι τα φαντάσματα των νεκρών επέστρεφαν στη γη.

Με την εξάπλωση του Χριστιανισμού τα αρχαία έθιμα άρχισαν να ενσωματώνονται στις χριστιανικές παραδόσεις. Κατά τον 8ο αιώνα, ο Πάπας Γρηγόριος ΙΙΙ μετέφερε τη γιορτή των Αγίων Πάντων (All Saints' Day) την 1η Νοεμβρίου. Η προηγούμενη νύχτα (31 Οκτωβρίου) ονομάστηκε All Hallows' Eve (Παραμονή των Αγίων Πάντων), φράση η οποία με τα χρόνια έγινε Halloween.

Τον 19ο αιώνα Ιρλανδοί και Σκωτσέζοι μετανάστες έφτασαν στις ΗΠΑ λόγω του μεγάλου λιμού της πατάτας. Μαζί τους έφεραν τις παραδόσεις τους, οι οποίες αναμίχθηκαν με αμερικανικά έθιμα, δίνοντας στη γιορτή τη σημερινή πιο εμπορική και διασκεδαστική μορφή της.

Το Halloween έχει τα έθιμά του.

Μεταμφιέσεις. Στο αρχαίο Samhain, οι άνθρωποι φορούσαν δέρματα ζώων και μάσκες για να τρομάξουν ή να διώξουν τα κακά πνεύματα.

«Φάρσα ή Κέρασμα» (Trick or Treat). Οι ρίζες του εντοπίζονται στον Μεσαίωνα, όταν φτωχοί άνθρωποι και παιδιά γύριζαν από σπίτι σε σπίτι και έλεγαν προσευχές για τους νεκρούς με αντάλλαγμα φαγητό ή γλυκά. Τον 16ο αι. σε Ιρλανδία και Σκωτία μασκαρεμένα παιδιά έλεγαν ποιήματα ή τραγούδια για να πάρουν κεράσματα.

Το Σκάλισμα της Κολοκύθας (Jack-o'-lantern). Σήμα κατατεθέν της γιορτής είναι τα φαναράκια φτιαγμένα από μεγάλες κολοκύθες, πάνω στις οποίες χαράζουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά, άλλοτε πιο αστεία και άλλοτε πιο τρομακτικά. Βασίζεται σ’ έναν παλιό ιρλανδικό θρύλο για τον «Τσιγκούνη Τζακ» ο οποίος ξεγέλασε τον Διάβολο. Όταν πέθανε, δεν έγινε δεκτός ούτε στον Παράδεισο ούτε στην Κόλαση. Ο Διάβολος του έδωσε τότε ένα αναμμένο κάρβουνο, το οποίο ο Τζακ έβαλε μέσα σε ένα γογγύλι που έσκαψε εσωτερικά, για να φωτίζει τον δρόμο του στην αιωνιότητα. Στην Ιρλανδία σκάλιζαν γογγύλια ή πατάτες. Ωστόσο, στην Αμερική ανακάλυψαν τις κολοκύθες, οι οποίες ήταν μεγαλύτερες και πιο εύκολες στο σκάλισμα.

Από την Ιαπωνία μέχρι το Μεξικό

Παραδόσεις πολλών λαών μιλούν για την ημέρα του χρόνου κατά την οποία οι ζωντανοί επικοινωνούν με τον κόσμο των πνευμάτων. Οι Ιάπωνες αποδίδουν τιμές στους νεκρούς τους, την περίοδο του higan, γύρω από την φθινοπωρινή και την εαρινή ισημερία. Oπως λένε «και η ζέστη και το κρύο τελειώνουν με το «higan ». Η λέξη έχει βουδιστική προέλευση και σημαίνει την «άλλη όχθη του ποταμού του θανάτου». Στη μία όχθη οι ζωντανοί και στην άλλη το βασίλειο των νεκρών. Οι Ιάπωνες επισκέπτονται τους οικογενειακούς τάφους και προσεύχονται για την ανάπαυση των ψυχών των προγόνων τους.

Στο Μεξικό γιορτάζουν την Ημέρα των Νεκρών (Dia de los Muertos) από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 2 Νοεμβρίου. Οι οικογένειες τιμούν τις ψυχές των αγαπημένων τους που επιστρέφουν προσωρινά στη Γη. Συνδυάζει τις παραδόσεις των ιθαγενών, ιδίως του πολιτισμού των Αζτέκων τα οποία αναμίχθηκαν με στοιχεία του Καθολικισμού την περίοδο του ισπανικού αποικισμού. Ωστόσο διαφέρει από το Halloween γιατί αποπνέει αγάπη και χαρά. Οι οικογένειες στήνουν μικρούς βωμούς με φωτογραφίες αγαπημένων προσώπων που έχουν φύγει και τους στολίζουν με λουλούδια (κατιφέδες) και φαγητά που αγαπούσαν.

Οι Μεξικανοί πιστεύουν ότι οι κατιφέδες με το χρώμα και το άρωμά τους διευκολύνουν τους νεκρούς στο ταξίδι της επιστροφής στη Γη.

Η ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ γιορτάζει το Halloween μαζί με τα παιδιά

Αποστολή Τερατέξ