Χρόνια Πολλά μανούλα!

Γιορτάζει κάθε Μάη η μάνα, η ρίζα και η απαντοχή μας, η παρηγοριά και το στήριγμά μας. Η μάνα η ζωοδότρα, η συνέχεια της ζωής και του κόσμου. Της χαρίζουμε ό,τι πολυτιμότερο· ένα φιλί, ένα χάδι. Κι αν δεν είναι κοντά μας, ανάβουμε ένα κερί στη μνήμη της.

Έχει πολλά ονόματα η μάνα· μαμά, μανούλα, μανουλίτσα, μητέρα,  μαμάκα.  Μάνα ή Μήτηρ: αυτός ήταν ο αρχικός λεκτικός τύπος, μάτερ ο δωρικός. Λέξη από τα χρόνια του Ομήρου. Από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα ma-ter, η μάνα έγινε Μother, Μere και Μutter στις ευρωπαϊκές γλώσσες. Έχει ηχομιμητική ρίζα. Μα, μα, μα δεν φωνάζουμε παιδιά; Είναι από τις πρώτες μας συλλαβές! Και κάπως έτσι προέκυψε η μήτηρ, η μάμμη αλλά και η μαμή, που βοηθά τη γυναίκα να γίνει μητέρα.  Από την ίδια ρίζα και η μήτρα από την οποία γεννιόμαστε.

“Η Παναγία του γάλακτος” (Virgen de la Leche) του Alonso  Cano (1659). Εκτίθεται στο μουσείο της Γκουανταλαχάρα της Ισπανίας.

Μητράζω στα αρχαία ελληνικά σημαίνει μοιάζω στη μητέρα μου. Κι από εκεί προέκυψε ο μητροδίδακτος, ο μητροκτόνος, αλλά και το Μητρώο. Μητρώον ονόμαζαν ήταν το ιερό της Δήμητρας: ωστόσο στην αρχαία Αθήνα  ήταν αφιερωμένο στην Κυβέλη και βρισκόταν δίπλα στο Βουλευτήριο όπου φύλασσαν τα έγγραφα της πόλης. Γι' αυτό η λέξη μητρώο δηλώνει σήμερα το αρχείο.

Στην ελληνική παράδοση, η μάνα είναι ο στυλοβάτης της οικογένειας.  Ο άνδρας (ναυτικός, χτίστης ή κτηνοτρόφος), απουσίαζε για μεγάλα διαστήματα· η μάνα στάθηκε και πατέρας των παιδιών της. Ο διπλός της ρόλος χαλύβδωσε το χαρακτήρα της· την ανέδειξε σε σεβαστό μέλος της κοινότητας και λατρευτό πρότυπο αφοσίωσης για τα παιδιά της. Αυτήν την Ελληνίδα μάνα ύμνησαν οι ποιητές και απαθανάτισαν οι καλλιτέχνες.    

Η ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ φωτίζει τη σχέση μητέρας/παιδιού με τα βιβλία προσχολικής ηλικίας της σειράς «Πρώτη φορά παιδί» της Στέργιας Κάββαλου σε εικονογράφηση Σοφίας Γαλή, «Εδώ είναι η μαμά!» και «Θυμωμένο γαλατάκι» 

Η μορφή της μητέρας πρωταγωνιστεί και στο βιβλίο «Η σταγόνα της αγάπης» της Σοφίας Παράσχου σε εικονογράφηση Βανέσσας Ιωάννου για παιδιά 5+ (Νηπιαγωγείο & Α’ Δημοτικού)

«Η σταγόνα της αγάπης»